Kardeş İlişkileri

Kardeşlik bağı, bir sevgi kaynağı gibi düşünülürse de, kardeşler arasında önemli problemler söz konusudur. Kardeş grubu, istemsizce oluşturdukları rekabet nedeniyle bozulabilir. Bazı uzmanlara göre kardeşlik öncelikle rekabettir ve kardeşler düşman doğar.

Bazı çocuklar kardeşlerine fiziksel saldırılarda bulunur ve onu sevmediğini, ondan nefret ettiğini söyler.


Çocuk kardeşini kıskandığında genellikle saldırgan bir biçimde davranır. Kardeşine vurma, ısırma sık rastlanan davranışlardandır.


Bazı çocuklar da anne babanın gözünden düşmemek ve onların takdirini kazanmak için kardeşini sevmediği halde onu seviyormuş gibi rol yaparlar.

Teorik açıdan eğer anne sevgisi eşit dağılıyorsa, kardeşler arasında rekabet olmaması gerekir. Rahat, kaygısız davranan, kişisel problemlerinde teorik cevaplar aramayan anneler, kardeşler arası gerilimi daha kolay azaltırlar. Kardeş kıskançlıkları, annenin ihmalkarlığı veya çok dikkatli olması halinde daha önemli hale gelir.

Kardeş ilişkilerinde babanın rolü daha azdır. Baba, otoritesi ile anne davranışını destekler.


BÜYÜK ÇOCUĞUN GÜÇLÜĞÜ


İlk çocuklar ebeveynlerin ilk deneyimleridir. Üstlerine düşülmüş, en çok özen gösterilmiş çocuklar olurlar; bundan dolayı da genelde ilk çocuktan çok şey beklenir. Kardeşleri olduğunda ise kardeşlerine örnek olması beklenir. Ailelerin en çok sorumluluk yükledikleri çocuklar oldukları için dünyaya daha ciddi bir gözle bakarlar.
İlk çocuklarda ortak bulunan özellikler :

 Entelektüeldirler ve okul başarısı yüksektir.

 Kendilerine güvenirler.

 Lider ruhludurlar.

 Sorumluluk sahibidirler.

 Mükemmeliyetçi,

 Düzenli,

 Detaycıdırlar.




ORTANCA ÇOCUK PROBLEMİ

Ortanca çocuk kendinin en az sevildiğini hisseden çocuktur her zaman. Kendini büyük kardeşi kadar önemli hissedemez ve küçük kardeşi kadar da sevildiğini bilemez.
Eğer büyük kardeşiyle yarışacak kadar güçlü ve zekiyse böyle bir yarışa girebilir yada arkadaşları ile sürekli rekabet halinde olabilir. Ortanca çocuk, ilk çocukla aynı cinsteyse kendine bir yer edinme mücadelesi daha fazla olacaktır.
Anne babanın birinci çocuklarına oranla daha tecrübeli oluşu onun için bir avantajdır. Kendisine ilk çocuktan daha ılımlı yaklaşıldığı için otorite ile bir problemi yoktur. İnsanlarla iletişimleri iyidir, politik olmayı bilirler. Kişilik sorunu yaşadıkları için dış görünüşleri ile belirli bir kişilik yaratmaya çalışabilirler.

Ortanca çocuklarda ortak görülen özellikler :

 Esnek
 Politik
 Arabulucu
 Cömert
 Sosyal
 Rekabetten hoşlanırlar.


KÜÇÜK ÇOCUK

Küçük çocuk ailenin en küçüğü olduğu için ailenin gözünde hep çocuk kalır. En çok şımartılan ve ilgi gösterilen küçük kardeş benmerkezci olma ve kendini diğer kardeşlerinin yanında yetersiz hissetme eğilimindedir.
Diğer kardeşlerle olan ilişkilerinden dolayı küçük kardeş daha sosyaldir. Kardeşlerinin kolaylıkla yapabildiği şeyleri yapamaması kendisini kardeşlerine göre zihinsel ve fiziksel olarak başarısız hissetmesine yol açabilir.
Küçük kardeşlerde bulunan bazı özellikler :

 Riski göze alır
 Sosyal faaliyetlerde sıkça bulunur.
 Yaratıcıdır.
 Fikir üretir.
 Esprilidirler.



KARDEŞLER ARASI İLİŞKİLER VE KISKANÇLIKTA AİLE NELER YAPMALIDIR?

Anne baba ne kadar iyi anlaşsa da devamlı olarak mükemmel bir uyum içinde yaşamak olanaksızdır. Her çift zaman zaman tartışır ve bu doğaldır. Ancak çocukların önünde yakışıksız tartışmalara girilmemelidir. Onlar bu tartışmaların günlük tanıkları haline gelirlerse, kendileri de anlaşmazlıklarını aynı kötü örneğe dayanarak çözmeye çalışacaklardır. Eğer anne babaların, kötü sözler sarf etmeden, yumruk sallamadan, kapı çarpmadan tartışabildiklerini görürlerse, kardeşleri ile ilgili sorunlarını olgun bir şekilde çözmeyi öğreneceklerdir.

Evdeki rekabet ortamını ortadan kaldırmak için ailenin harcadığı bütün çabalara rağmen çocuklar, kimin ne aldığını önemseyecek olgunluğa gelene kadar elmalar, oldukça eşit dağıtılmak zorundadır.
Anne baba çocuklar arasında ayrım yapmamalıdır.


Kardeşler arasında bir kavga çıktı ise ‘kim başlattı’ sorusu sorulmamalıdır. Çünkü çocuklar birbirlerini suçlayarak içinden çıkılması zor bir problemin içine sizi de çekerler.


Mesela, ortada paylaşılmayan bir top varsa onu ortadan kaldırıp, ‘siz aranızdaki problemi çözene kadar bu bende kalacak.’ diyerek çocuklar çözüm aramaya teşvik edilebilir. Aile ne kadar uğraşırsa uğraşsın, tartışmaya, barışçı bir çözüm bulamıyorsa, kavgaya sebep olan objeyi kaldırmak, obje yoksa kardeşleri ayırmak genelde daha büyük bir kavga çıkmasını engeller. Ayrılan çocuklara ayrı ayrı fiziksel faaliyetler vermek onların kızgınlıklarını atmalarına yardımcı olacaktır.


Kardeşler arasındaki anlaşmazlıklarda sürekli büyük çocuğa ‘sen büyüksün, ablasın, ağabeysin’ şeklinde yüklenilmemelidir. Çünkü büyük çocuğun sürekli olarak küçük kardeşlerinin anne babaları tarafından kollandığı ve korunduğu yargısını geliştirmesine sebep olur.

Aile içinde birlikte olma mesajları verilmeli, karşılaşılan problemlerin konuşarak ve birlikte hareket edilerek çözülebildiği çocuklara kavratılmalıdır.

Kardeşler arasındaki iyi geçinmeler ödüllendirilmeli ve çocuklar, ‘ sizler çok güzel anlaşıyorsunuz’ şeklinde sürekli övülmelidir.

Bir eşyayı paylaşmak için zorlamak yerine sırayla kullanmaları sağlanmalıdır.

Çocuklarla ayrı ayrı zaman geçirilmelidir.

Bir kardeş diğerlerinden daha güzel , daha zeki, daha becerikli vs. ise bu özellik belirtilmemelidir. Çünkü bu kıskançlığı artırır, kıskançlık gösterilerine ve gerileme belirtilerine sebep olur.



Çocuklar birbirine yeğlenmemelidir. Onları karşılaştırmak veya birini diğerinden üstün tutmak sadece tepkiyi artırır, çatışmayı şiddetlendirir ve büyük olasılıkla ilişkilerinde ömür boyu süren sorunlar yaratır. İkinci plana atılan çocukta, ileride kendine güveninde azalma ve kardeşine karşı kıskançlık duyguları oluşabilir ; kardeşi ile kavga etmeyi, anne babasıyla kavga etmekten daha güvenli buluyorsa gerçekte anne babasına duyduğu kızgınlığı kardeşine yöneltebilir. Tercih edilen çocuk için ise ‘en iyi’ olmanın yükü anne babanın şişirilmiş beklentilerini gerçekleştirme zorunluluğu, sıklıkla başarısızlık korkusuna yol açar. Sebahat ÇALIŞ