Giyinme ve Soyunma Becerisi

Çocuk az bir yardımla da olsa kendi kendine giyinip soyunabilmeyi öğrenmelidir. Sık deneme olanağının sağlanması, kendisinin yapabilmesi yönünde desteklenmesi, çocuğun bu becerileri öğrenmesini kolaylaştıracaktır. Yemek yemeye benzer olarak, düğme açma, kapama, çıt çıt takma, fermuar açma – çekme, fiyong yama el göz koordinasyonu ve küçük kas becerilerinde tam olarak gelişmeyi gerektirir. Öğretim saatlerinde soyunmayla ilgili beceriler giyinme ile ilgili olanlardan daha önce öğretilmelidir. Öğretim sırasında yumuşak, esnek ve uygun büyüklükte çorap, pantolon, kazak ve diğer giyecekler kullanılmalıdır. Değerlendirme için önce değişik giysileri çıkarıp giymede öğrencinin performansı gözlenir. Pantolon, ayakkabı, kazak, palto, çorap giyme ve çıkarma becerileri düğme açma ve kapama, fiyong yapma ve çözme becerilerinden ayrı olarak değerlendirilir. Belirtilen bu özelliklerden herhangi birinden ya da hepsinde çocuğun yetersizliği gözlendiğinde, uygun eğitim çalışmalarına geçilmeli ve sık deneme fırsatları yaratılarak öğrenmesine yardımcı olunmalıdır.
Bu eğitim süreci boyunca çocuğa alınıp giydirilecek giysilerin özelliklerine dikkat etmek gerekir. Giyinme soyunma becerilerinin öğretimi sırasında basitten zora doğru öğretmeye başlamak gerekir. Böylece çocuk gerekli davranışı kazanırken hem zorlanmamış olur hem de eğitim sırasında fazlaca yardım verilmek zorunda kalınıp işleyiş sürecine müdahale edilmemiş olunur.
Ayrıca bu uygulamalar sırasında giysilerin bazı özelliklerine dikkat etmek gerekir. Bunlar;
Uygulama başlangıcında düğmesiz giysiler kullanılmalıdır. Çünkü düğmesiz giysiler çocuklar tarafından daha rahat giyilip çıkartılabilecektir.
Kullanacağımız kıyafetlerin düğmeleri başlangıçta büyük olmalıdır. Çocuk süreç içinde ilerleme kaydettikçe küçük düğmeli giysiler tercih edilmelidir.
Pantolonda ise beli kemerli ve fermuarlı olanlar yerine lastikli pantolonlar ya da eşofmanlar tercih edilmelidir. Beli kemerli ve düğmeli pantolonlar ileriki aşamalarda tercih edilmelidir.



ÖĞRETİM AMAÇLARININ SEÇİMİ
Öğrencinin performans düzeyini belirledikten sonra evde ve diğer ortamlarda giyinmeyle ilgili hangi becerilerine öncelik verileceğini saptamak için aileye danışmak gerekebilir. Eğer okulda ve evde öncelik taşıyan tutarlılık gösteriyorsa kolaydan zora doğru bu beceriler sıraya sokulmalıdır. Öğretim için ayrılan zamana bağlı olarak aynı süre içinde giyinmeyle ilgili birden çok beceri üstünde çalışılabilir. Eğer öğrenci soyunma olayını gerçekleştiriyorsa küçük objeleri tutup bırakabiliyorsa fermuar açma düğme açmaya başlanabilir. Tutma ve bırakmadaki parmak ve baş parmak karşıtlığı ve el göz koordinasyonundaki ilerleme öğrencinin düğme açmak için hazır olduğunu gösterir. Bu küçük kas hareketleri düğmeleme fermuar çekme ve çıtçıtlama gibi becerileri öğretmeye başlatmadan önce üzerinde durulması gereken becerilerdir.

ÖĞRETİM MATERYALLERİ
Giyinme ile ilgili becerileri yeni öğrenen bir öğrenci için başarılı olabilmek bazı yönlerden değişikliğe uğratılmış giysilerle daha olanaklıdır. Fermuar ve düğmeleri olmayan öğrenciye bir beden büyük gelen giysiler kullanılabilir. Kazakların önü ya da arkası renkli bir bantla işaretlenebilir. Ayakkabı ve terklikle sağ ve sol ayrımı yapılabilmesi için sağ ve sola aynı renkte boncuklar takılabilir. Başlangıçta büyük düğme ve iliklerle öğretim yapılabilinirse daha küçük ilik ve düğmeleri öğretmek daha kolay öğretilebilinir.

ÖĞRETİMİN GENEL UNSURLARI
Giyinme becerileri çocukların gereksinim duydukları yer ve zamanlarda öğretilmelidir. Buna rağmen öğretimin acele edilmeden yapılmasını sağlamak için giyinme becerisinin öğretimi öncesinde yeterli zaman ayırmak gereklidir. Yeterli zaman ayrılırsa geç kalmaktan sakınmak için öğrenciye gereksiz yardım yapılması engellenir. Örneğin okul ortamında her gün değişik zamanlarda 10 ile 20 dakika giyinme becerileri öğretimi planlanabilir. Ev ortamında ise parka, alışverişe gezmeye gidiş, uykuya yatma zamanı giyinme becerilerinin öğretimi için uygulanabilir.

Artık tüm ana amaçların öğretimi tamamlandıktan sonra daha öncede bahsettiğimiz yardımcı amaçların öğretilmesine geçilir. Bunlar; fermuar açma – kapama, çıt çıt açma – kapama, düğme ilikleme – açma gibi amaçlardır.
C.Özge MERCAN,Tuğçe BERK,Zeynep ÇELEBİ,Aslı ARMAN, Sevilay YILDIZ,Gülsen BABACAN